🧪 Podwyższona kreatynina i od razu diagnoza choroby nerek? Podwyższone pH i od razu „zakwaszacz” moczu? Brzmi znajomo? O tym i innych zafałszowaniach w wynikach krwi i moczu u psów i kotów.
Badania krwi i moczu to podstawowe narzędzia diagnostyczne w weterynarii.
Pozwalają wcześnie wykryć choroby nerek, wątroby, cukrzycę czy infekcje układu moczowego. Jednak niewielu opiekunów psów zdaje sobie sprawę, że wyniki tych badań mogą być zafałszowane – zarówno przez błędy przed pobraniem, jak i czynniki zewnętrzne.
Wspomniane zaburzenia parametrów to tylko wierzchołek góry lodowej… Bardzo często można się spotkać z równie dziwnymi zaleceniami, wywróżonymi jakby z magicznej kuli.
W tym artykule przyjrzymy się, jakie czynniki mogą wpływać na zafałszowanie wyników badań, jak zapobiegać i dlaczego należy szukać przyczyny problemu, spojrzeć szerzej, a nie dawać od razu leki, jeśli nie ma takowej potrzeby.
🟡 Co może zafałszować wyniki badań krwi i moczu psa lub kota?
Zafałszowanie wyników może wynikać z wielu przyczyn, niekoniecznie zależnych od nas samych. Na część aspektów mamy wpływ i wówczas należy zminimalizować ryzyko zafałszowania wyników.
- Sterylność próbki i zanieczyszczenia pojemnika – przy pobieraniu moczu warto zadbać o sterylny pojemnik, pobierać mocz z wyparzonej kuwety, resztki detergentów czy innych substancji także mogą fałszować wyniki.
- Długie przechowywanie próbki krwi/moczu na badania – pH moczu zmienia się z czasem. Mocz powinien być badany maksymalnie do 2 godzin od pobrania w przeciwnym razie pH zwiększy się, a tym samym mogą się wytrącić kryształy.
- Stres zwierzęcia – sam w sobie, ale to czy nie szarpnęło się podczas wbijania igły do pobierania krwi również może doprowadzić do podwyższenia choćby kinazy kreatynowej (CK)
- Podawanie leków lub suplementów – niektóre z nich, np. witamina C zakwaszają lub alkalizują mocz
🩸 Hemoliza i lipemia w próbkach krwi psa/kota - jak fałszują wyniki badań?
Dwa najczęstsze problemy, które mogą zafałszować wyniki badań krwi u psa, to hemoliza i lipemia. Oba te zjawiska są związane z jakością próbki krwi i mogą prowadzić do błędnych interpretacji laboratoryjnych.
Na wynikach mogą się znaleźć się napisy „Próbka krwi HEMOLITYCZNA” lub „Próbka krwi LIPEMICZNA”. Oba napisy oznaczają, że wyniki są niewiarygodne !!!
Badania należy bezwględnie powtórzyć, gdyż postawienie diagnozy na podstawie takich próbek może zwierzęciu zaszkodzić zamiast pomóc! Bardzo dużo parametrów ulega zafałszowaniu, m.in. ALT, ALP, lipaza, kreatynina, mocznik, bilirubina, cholesterol, fruktozamina, trójglicerydy, glukoza.
Warto samodzielnie sprawdzić, czy nie ma na wynikach takich określeń, aby się nie denerwować na zapas w oczekiwaniu na wizytę u lekarz weterynarii, że nasz zwierzak ma jakąś poważną chorobę. Dodatkowo jeśli chcesz wiedzieć więcej i o większej ilości zafałszowań parametrów zachęcam do udziału w szkoleniu, gdzie szerzej omawiam poszczególne aspekty 😊–> Szkolenie Parametry krwi i moczu poza normą – kiedy się nie przejmować.
❓ Jakie czynniki mogą wpływać na zafałszowanie wyników kreatyniny i pH moczu u psów i kotów?
Przykładowe parametry, które często wychodzą zafałszowane i równie często stają się nadinterpretowane w kontekście chorób są kreatynina i pH moczu.
Kreatynina to związek chemiczny powstający w wyniku metabolizmu mięśni. Jest filtrowana przez nerki i wydalana z organizmu wraz z moczem.
Kreatynina zależna jest od masy mięśniowej, a nie tylko od prawidłowej lub nieprawidłowej funkcji nerek, o czym często się niestety zapomina. Jeśli zwierzę spożywa wysokobiałkową dietę, ma rozbudowaną masę mięśniową wówczas poziom kreatyniny zawsze będzie wyższy i niekoniecznie od razu oznacza to chorobę nerek. Podwyższony poziom może wyjść także przy odwodnieniu, zbyt długim oczekiwaniem próbki na badanie, zanieczyszczenie próbki itd.
Zaniżony poziom kreatyniny może wystąpić przy niskiej masie mięśniowej, ale też wskazywać na błąd laboratoryjny lub zafałszowanie próbki.
pH moczu odzwierciedla jego kwasowość lub zasadowość. Przyjęte normy ph psów i kotów wynoszą ok. 5,5-6,5 (do 7), jednak wiele zależy od rodzaju spożywanego pokarmu, stanu zdrowia danego zwierzęcia, czy i ile spożywa dodatkowo wody.
Wzrost pH może nastąpić poposiłkowo, zbyt długie oczekiwanie próbki na badanie lub zbyt krótka przerwa od ostatniego posiłku.
🐕 🐈 Jak przygotować psa/kota do badania krwi i moczu?
W celu otrzymania jak najbardziej wiarygodnych wyników badań warto zastosować się do kilku zasad:
✅ Nie karm psa/kota na 10–12 godzin przed badaniem krwi i moczu
✅ Zapewnij dostęp do wody – odwodnienie zaburza wyniki, jednak nie dolewaj dodatkowo wody do karmy, to również zaburza wyniki
✅ Pobierz mocz rano – najlepiej przy pierwszym oddaniu
✅ Użyj czystego, wyparzonego pojemnika do zebrania moczu
✅ Dostarcz próbkę do przychodni jak najszybciej (najlepiej w ciągu 1–2 godzin)
✅ Poinformuj lekarza weterynarii o ew. lekach i suplementach, które otrzymuje Twój pupil
✅ Podsumowanie:
Zafałszowanie wyników badań krwi i moczu u psa/kota może prowadzić do błędnej diagnozy i niepotrzebnego leczenia. Wskaźniki, takie jak kreatynina i pH moczu, są bardzo wrażliwe na czynniki zewnętrzne i sposób pobrania próbek. Dlatego tak ważna jest świadoma współpraca opiekuna psa lub kota z lekarzem weterynarii, odpowiednie przygotowanie zwierzęcia do badania oraz szybkie dostarczenie próbek do laboratorium.
Wiele parametrów laboratoryjnych u psów i kotów – m.in. kreatynina, pH moczu, elektrolity czy enzymy – może ulegać zafałszowaniu na różnych etapach badania, dlatego jeśli chcesz dowiedzieć się, jak prawidłowo interpretować wyniki i unikać najczęstszych błędów, zapraszam na szkolenie dla opiekunów i specjalistów.
Parametry krwi i moczu poza normą – kiedy się nie przejmować
